खेड औद्योगिक वसाहतीत रबर-प्लास्टिक कचरा जाळण्याचा प्रकार

राजगुरुनगर ( खेड) | दि. १८ सप्टेंबर २०२६

मुख्य संपादक : डॉ. निरंजन खंडागळे

सह संपादक : श्री. कैलास केदारी

खेड इंडस्ट्रियल पार्क परिसरात रबर, प्लास्टिक तसेच अन्य औद्योगिक कचरा उघड्यावर जाळला जात असल्याचा प्रकार समोर आला आहे. हिरा टेक्नॉलॉजीज प्रायव्हेट लिमिटेडच्या परिसरालगत औद्योगिक कचरा जाळला जात असताना मोठ्या प्रमाणात धुराचे लोट परिसरात पसरले. हा प्रकार पर्यावरण समितीचे अध्यक्ष विजयकुमार जेठे यांच्या निदर्शनास आल्यानंतर त्यांनी तत्काळ संबंधितांना सूचना करून जळणारा कचरा, धूर आणि जाळ विझविण्यास सांगितले. त्यानंतर हा प्रकार थांबविण्यात आला.

औद्योगिक आस्थापनांमधून निर्माण होणाऱ्या कचऱ्याची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावणे ही संबंधितांची जबाबदारी आहे. मात्र, कंपन्यांकडील रबर, प्लास्टिक व अन्य औद्योगिक कचरा भंगार व्यावसायिकांच्या ताब्यात दिल्यानंतर त्याची पुढील विल्हेवाट कशी लावली जाते, याकडे दुर्लक्ष होत असल्यास हा गंभीर पर्यावरणीय प्रश्न ठरू शकतो.

रबर व प्लास्टिकसारखा कचरा उघड्यावर जाळल्याने धूर व विविध प्रदूषक वातावरणात मिसळण्याचा धोका असतो. त्यामुळे औद्योगिक परिसरातील हवा, माती तसेच आजूबाजूच्या नागरिकांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी संबंधित यंत्रणांनी केवळ कागदोपत्री तपासणी न करता प्रत्यक्ष स्थळ पाहणी करून औद्योगिक कचऱ्याचा स्रोत, साठवणूक, वाहतूक आणि अंतिम विल्हेवाट यांची संपूर्ण साखळी तपासणे आवश्यक असल्याची मागणी होत आहे.

पर्यावरण समितीचे अध्यक्ष विजयकुमार जेठे यांनी प्रसंगावधान राखून संबंधितांना सूचना दिल्याने कचरा जाळण्याचा प्रकार तत्काळ बंद झाला. मात्र, एका ठिकाणी हा प्रकार थांबविणे पुरेसे नसून खेड औद्योगिक वसाहतीतील विविध कंपन्यांकडून निर्माण होणाऱ्या औद्योगिक कचऱ्याची प्रत्यक्ष पाहणी करून नियमांचे पालन होते की नाही, याची तपासणी करण्याची गरज असल्याचे पर्यावरणप्रेमींकडून सांगण्यात येत आहे.

औद्योगिक कचरा जाळणाऱ्या अथवा त्याची नियमबाह्य विल्हेवाट लावणाऱ्या घटकांवर संबंधित पर्यावरणीय कायदे व नियमांनुसार कारवाई करण्यात यावी. तसेच कचरा कोणत्या कंपनीकडून निर्माण झाला, तो कोणाच्या ताब्यात देण्यात आला आणि अखेरीस तो उघड्यावर जाळला कसा गेला, याची साखळी तपासून संबंधितांची जबाबदारी निश्चित करावी, अशी मागणी पर्यावरण समितीकडून करण्यात आली आहे.

कंपन्यांची जबाबदारी निश्चित होणे गरजेचे

औद्योगिक कचरा कंपनीच्या आवाराबाहेर गेल्यानंतर त्याची नियमबद्ध विल्हेवाट झाली की नाही, याची पडताळणी करणे आवश्यक आहे. कचरा अधिकृत पद्धतीने संबंधितांकडे सुपूर्द केल्यानंतर त्याची अंतिम विल्हेवाट कुठे आणि कशी झाली, याची नोंद व तपासणी प्रभावीपणे होणे गरजेचे आहे. त्यामुळे भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी संबंधित प्रशासनाने औद्योगिक कचरा व्यवस्थापनाची संपूर्ण यंत्रणा तपासावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.