बँक कर्मचाऱ्यांचा २८ ते ३० सप्टेंबर देशव्यापी संप; सलग पाच दिवस बँकिंग सेवांवर परिणामाची शक्यता

नवी दिल्ली : २५ सप्टेंबर २०२६

मुख्य संपादक : डॉ. निरंजन खंडागळे

सह संपादक : श्री कैलास केदारी

नवी दिल्ली : देशभरातील बँक कर्मचाऱ्यांच्या विविध संघटनांनी २८ ते ३० सप्टेंबर २०२६ या तीन दिवसांच्या देशव्यापी संपाची हाक दिली आहे. युनायटेड फोरम ऑफ बँक युनियन्स (UFBU) आणि संबंधित संघटनांनी हा संप पुकारला असून, सर्व शनिवारी सुट्टी देऊन पाच दिवसांचा बँकिंग आठवडा लागू करणे ही सध्या प्रमुख प्रलंबित मागणी असल्याचे समोर आले आहे.

बँक संघटनांनी यापूर्वी ११ सप्टेंबर रोजी एकदिवसीय संप केला होता. त्यानंतर २८ ते ३० सप्टेंबरदरम्यान तीन दिवसांचा संप जाहीर करण्यात आला आहे. मागण्यांवर तोडगा न निघाल्यास २६ ऑक्टोबरपासून अनिश्चित काळासाठी संपाचा प्रस्ताव संघटनांनी मांडला आहे.

पाच दिवसांचा बँकिंग आठवडा केंद्रस्थानी

सध्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांना महिन्याच्या दुसऱ्या आणि चौथ्या शनिवारी सुट्टी असते, तर इतर शनिवारी सामान्यतः बँकांचे कामकाज सुरू असते. सर्व शनिवार सुट्टीचे करून पाच दिवसांचा बँकिंग आठवडा लागू करावा, अशी बँक कर्मचारी संघटनांची मागणी आहे.

UFBU ने कामगिरीशी संबंधित Performance Linked Incentive (PLI) योजनेसह इतर मुद्देही उपस्थित केले होते. मात्र, केंद्र सरकारने PLI योजना स्थगित ठेवण्याचा निर्णय घेतल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे सध्या पाच दिवसांचा बँकिंग आठवडा हा प्रमुख प्रलंबित मुद्दा असल्याचे सरकारच्या निवेदनातून स्पष्ट होते.

ग्राहकांची गैरसोय टाळण्यासाठी २७ सप्टेंबरला बँका सुरू

२६ सप्टेंबर हा चौथा शनिवार आणि २७ सप्टेंबर रविवार असल्याने, त्यानंतर लगेच तीन दिवसांचा संप आल्यामुळे ग्राहकांना शाखा-आधारित बँकिंग सेवांमध्ये सलग अनेक दिवस अडचणी येण्याची शक्यता आहे.

ही गैरसोय कमी करण्यासाठी २७ सप्टेंबर २०२६, रविवार रोजी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आणि प्रादेशिक ग्रामीण बँका (RRBs) सुरू ठेवण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने घेतला आहे. RBI नेही त्या दिवशी बँक शाखा, कार्यालये, ATM-संलग्न शाखा आणि Currency Chests कार्यरत ठेवण्यास मंजुरी दिली आहे.

कोणत्या सेवांवर परिणाम होऊ शकतो?

संपामुळे विशेषतः शाखांमधील प्रत्यक्ष कर्मचारी-आधारित सेवांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. रोख व्यवहार, चेक प्रक्रिया, कागदपत्रांशी संबंधित कामे, KYC, कर्जविषयक शाखा सेवा आणि ग्राहकांच्या प्रत्यक्ष तक्रारी यांसारख्या सेवांमध्ये विलंब होऊ शकतो.

दुसरीकडे, ATM, UPI, इंटरनेट बँकिंग आणि मोबाइल बँकिंगसारख्या डिजिटल सेवा उपलब्ध राहण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, काही व्यवहारांना शाखेतील प्रक्रियेची आवश्यकता असल्यास त्यावर परिणाम होऊ शकतो.

३० सप्टेंबर महत्त्वाचा दिवस

संपाचा तिसरा दिवस ३० सप्टेंबर असून हा बँकिंग क्षेत्रासाठी सहामाही आर्थिक वर्षअखेरचा महत्त्वाचा दिवस आहे. या दिवशी reconciliation, provisioning तसेच treasury आणि market operations यांसारख्या प्रक्रिया होतात. त्यामुळे या दिवशी संपाचा परिणाम अधिक व्यापक होऊ शकतो, अशी केंद्र सरकारने भूमिका मांडली आहे.

केंद्र सरकारकडून संप मागे घेण्याचे आवाहन

केंद्र सरकार आणि बँक व्यवस्थापनाने संघटनांना संप पुढे ढकलून चर्चा आणि संवादातून प्रश्न सोडविण्याचे आवाहन केले आहे. सरकारने बँक कर्मचाऱ्यांच्या वेतन, कल्याण, भरती आणि इतर बाबींवर विविध उपाययोजना केल्याचे आपल्या निवेदनात नमूद केले आहे. मात्र, पाच दिवसांच्या बँकिंग आठवड्याचा प्रश्न अद्याप चर्चेत असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.

ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?

बँक ग्राहकांनी २८ ते ३० सप्टेंबरदरम्यान शाखेत करावयाचे महत्त्वाचे व्यवहार शक्य असल्यास आधी पूर्ण करावेत. विशेषतः रोख रक्कम, चेक, डिमांड ड्राफ्ट, KYC, कर्ज कागदपत्रे आणि इतर शाखा-आधारित कामे शेवटच्या क्षणापर्यंत ठेवू नयेत. डिजिटल व्यवहारांसाठी UPI, मोबाइल आणि इंटरनेट बँकिंगचा वापर करता येईल.

दरम्यान, संपाचा अंतिम परिणाम संबंधित बँक, शाखा आणि संघटनेच्या सहभागावर अवलंबून राहणार आहे. त्यामुळे ग्राहकांनी आपल्या बँकेच्या अधिकृत सूचनांकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.